Hội đồng hương Vĩnh Phú tại CHLB Đức

Đại hội Thành lập Liên hiệp Người Việt toàn CHLB Đức (2): Dư âm và trăn trở

Đăng lúc: Thứ năm - 08/12/2011 19:26 - Người đăng bài viết: Nguyễn Ngọc Minh
Đại hội Thành lập Liên hiệp Người Việt toàn CHLB Đức (2): Dư âm và trăn trở
05.12.2011 13:24

(Tiếp theo kỳ trước)


Ban chấp hành Liên hiệp người Việt toàn Liên bang Đức ra mắt Đại hội. Ảnh Quang Chí
Ban chấp hành Liên hiệp người Việt toàn Liên bang Đức ra mắt Đại hội. Ảnh Quang Chí

 
*Gian nan Chủ tịch và Ban Chấp hành. Hội Người Việt toàn Liên bang sinh ra để “phục vụ và bảo vệ lợi ích cộng đồng người Việt trước các cơ quan công quyền Đức, Việt Nam và các tổ chức dân sự khác, góp phần xây dựng một cộng đồng người Việt vững mạnh, đoàn kết, phát triển, hướng nội, hoà nhập, có vai trò và vị thế đối với hai quê hương Đức và Việt Nam“ (Điều 2, Điều lệ Hội). Chính tôn chỉ mục đích trên đặt ra tiêu chuẩn một Chủ tịch Hội cần có. Trước hết Chủ tịch chính là biểu tượng hoà nhập của cộng đồng, nghĩa là phải có trình độ tiếng Đức lẫn kiến thức luật pháp, văn hoá, xã hội và lịch sử Đức, có thể làm việc, quan hệ, thương thuyết với các chính khách, tổ chức xã hội, chính quyền, các cơ quan truyền thông, báo chí, phát thanh, truyền hình Đức... Giải thích tại sao Nghị quyết Đại hội về nhân sự cần Chủ tịch phải có kiến thức tiếng Đức đáp ứng, trình độ từ đại học trở lên. Một chủ tịch, hoặc phải ủy quyền cho ỦV BCH thay mặt, hoặc phải có phiên dịch kèm trong các công việc trên, đồng nghĩa với một cộng đồng bị coi hoà nhập yếu kém. Tiếp theo, Chủ tịch phải là ngọn cờ tập hợp được đông đảo cộng đồng, không phân biệt họ là ai, đảng phái, tôn giáo, vùng miền, hội đoàn, điạ phương nào... Đã từng có đại hội, một số hội viên bỏ giữa chừng, chỉ vì thấy ứng viên chủ tịch mới thuộc nhóm đối thủ cạnh tranh trong làm ăn vốn không thể hoà đồng. Hội người Việt đại diện cho toàn cộng đồng, Chủ tịch không thể như thế! Thứ đến, người Việt có ít nhiều quyền lợi trong nước, Chủ tịch Hội phải nắm bắt được tình hình chính trị, xã hội, pháp luật nước nhà, liên hệ chặt chẽ với Đại sứ quán, các cơ quan chính quyền trong nước, nếu không, Hội không thể bảo vệ được quyền lợi cho họ.
 
Tuy nhiên, cộng đồng chỉ 125.000 người, “bó đũa tìm cột cờ“ đáp ứng đầy đủ “điều kiện cần“ trên đã hiếm, người đó lại phải thoả mãn “điều kiện đủ“ có tâm, sẵn sàng bỏ công sức, thời gian, tiền bạc làm thiện nguyện không thù lao, trong khi vẫn phải bảo đảm nghề nghiệp, cùng công việc gia đình thường nhật của họ, lại càng hiếm nữa. Chủ tịch Hội, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Thoại, khoa Toán, đại học Trier là một lựa chọn, được Đại hội kỳ vọng thoả mãn những đòi hỏi cần và đủ trên. Có được ứng viên như vậy cho Đại hội là cả một nỗ lực ngay từ những ngày đầu của Ban Tổ chức, tìm chọn từ khắp các hội đoàn cơ sở, nhân sỹ trí thức; người đủ tiêu chuẩn (điều kiện cần) thì thiếu điều kiện đủ, hoặc không đủ tâm huyết, hoặc chưa sẵn sàng, hoặc thiếu thời gian, điều kiện tham gia, hoặc chưa đủ uy tín trong cộng đồng, ngược lại người có điều kiện đủ thì lại thiếu điều kiện cần. Nhưng càng khó hơn nhiều, khi cộng đồng không phải ai cũng hiểu đúng điều kiện cần và đủ của một chủ tịch cũng như BCH, để ủng hộ khuyến khích những người tâm huyết. Không hiếm người ngộ nhận, coi chủ tịch và nhân sự BCH như hội đoàn trong nước có quyền chức, bổng lộc, danh vọng, thậm chí còn đồn Chủ tịch sẽ ứng cử Quốc hội trong nước, tạo nên dư luận kích động, tưởng như bầu nguyên thủ quốc gia. Hậu qủa, cộng đồng nhiều người ngao ngán; còn ứng viên, không ít người bị tung tin thất thiệt, bôi xấu, làm họ nản chí, thậm chí tìm cách ngăn cản họ tham gia; tới mức có người tích cực xông xáo phải tuyên bố trước, dứt khoát không vào BCH để tránh phải hứng chịu; có ứng viên chủ tịch rất được dư luận ủng hộ, không chịu nổi, từ chối cả hội viên. Tới ứng viên Chủ tịch, GS TS Nguyễn Văn Thoại, phải chín muồi đến Đại hội, mới có thể xuất hiện trước cộng đồng, trên Đoàn Chủ tịch. Thật khó cho cộng đồng, đến làm việc thiện nguyện cũng không đơn giản?
 
Đã là hội đoàn ở Đức thì chỉ có chức năng thiện nguyện, công ích, dù được tín nhiệm giao trọng trách Chủ tịch hay BCH, thì họ cũng không chỉ thị được cho ai, ngoài vận động thuyết phục trước hết bằng hành động của chính mình. Họ cũng chẳng được bổng lộc gì, và có muốn, cũng không thể mưu lợi nổi danh xưng đó. Thực tế nhiều thập kỷ qua cho thấy, không như buôn bán, hoạt động cộng đồng, ai mưu danh, lợi, rốt cuộc chỉ đánh mất cả lợi lẫn danh. Những người hoạt động cộng đồng tích cực, hy sinh thời gian, công sức, tiền bạc, cống hiến cho cộng đồng hoàn toàn chỉ vì mỗi tâm huyết, nếu không được cộng đồng đánh giá nhìn nhận trân trọng đóng góp đó, thì không một ai sẵn sàng cả (trừ phi nhằm động cơ nào khác). Rốt cuộc, cộng đồng mạnh hay không, có vị thế ở cả 2 nước Đức, Việt hay không, có để lại cho mọi thế hệ tương lai mãi mãi một di sản nguồn cội dân tộc Việt hay không? Câu hỏi không thể đặt ra cho ai khác, ngoài tự hỏi chính mình.
 
*Một mô hình mới. Như bất kỳ hội đoàn nào ở Đức, cơ cấu tổ chức Hội Người Việt toàn Liên bang do Điều lệ Hội quy định, phản ảnh ý chí và nguyện vọng của đại đa số hội viên. Theo đó, Hội Người Việt toàn Liên bang bao gồm “các cá nhân và hội đoàn“ (Điều 4, Điều lệ Hội). Chính điều khoản trên đòi hỏi mô hình Hội người Việt toàn Liên bang khác hẳn cơ cấu tổ chức các hội đoàn người Việt xưa nay vốn được xây dựng trên nền tảng: hội viên chỉ là cá nhân, dù có đăng ký (hội điạ phương) hay không đăng ký (hội đồng hương, cựu chiến binh). Điều lệ hội khi biên soạn, vì vậy, đã phải tham khảo tổng hợp các văn bản luật về hội đoàn (Vereinsrecht), cùng các điều lệ mẫu, và 5 điều lệ hội đoàn nước ngoài ở Đức, gồm Hội Người Thổ Nhĩ kỳ toàn Liên bang Đức TGD, Hội Người Kroatien KWKD toàn liên bang Đức, Hội người Araber Liên bang Đức, Hội người Serben ZSD toàn Liên bang Đức và Hội người châu Phi ADV-Nord, Bắc Đức.
 
Điều lệ soạn thảo đã nhận được tổng cộng 33 ý kiến đóng góp bằng văn bản. Trong số đó, có 27 ý kiến góp ý sửa đổi một vài điều khoản, và cách hành văn. Bên cạnh đó, có 4 cá nhân gửi tổng cộng 4 điều lệ hoàn toàn do mình hoặc nhóm mình tự soạn thảo. Điều lệ soạn thảo, sau khi tập hợp ý kiến đóng góp trên, được thông qua Hội nghị trù bị, và tiếp đó đưa ra cuộc họp Ban Tổ chức để tiếp thu sửa chữa, trở thành văn bản chính thức trình Đại hội. Điểm khác biệt cơ bản so với điều lệ các hội đoàn người Việt xưa nay là cơ quan hội, ngoài BCH điều hành công việc hàng ngày còn có Hội đồng thành viên gồm đại diện các hội đoàn và đại diện nhóm cá nhân hội viên, có chức năng giám sát BCH, tương tự vai trò Hội đồng quản trị đối với Ban Giám đốc trong doanh nghiệp, hay Quốc hội đối với Chính phủ trong cơ cấu nhà nước, để bảo đảm các hội đoàn thành viên và tập hợp các cá nhân hội viên thực sự là chủ nhân của Hội. Đại hội thường kỳ tổ chức mỗi năm 1 lần, có thể thay đổi BCH lẫn Hội đồng thành viên. Nếu không, với quy mô rộng lớn toàn liên bang, không phải lúc nào cũng tập hợp được như các hội điạ phương, hoạt động của Hội Người Việt toàn Liên bang, vì vậy, sẽ chỉ dừng lại ở các thành viên BCH tản mát, không thể đáp ứng được kỳ vọng của cộng đồng khi thành lập nó! Với vai trò chủ nhân, câu hỏi liệu Hội Người Việt toàn Liên bang có hoàn thành được sứ mệnh cao cả của nó hay không, trước tiên không thể từ Ban Chấp hành mà phải từ chính chủ nhân là các Hội thành viên và nhóm hội viên cá nhân, đặt ra cho chính mình: Phải làm gì đối với hội do chính mình đã lập nên, cũng như đối với Chủ tịch cùng BCH do chính mình đã tín nhiệm giao phó trọng trách?
 
*Kỳ vọng. Sinh ra một hội rộng khắp toàn Liên bang, là để phục vụ bảo vệ lợi ích cho cộng đồng toàn Liên bang, bất cứ họ ở đâu, nên nhiệm vụ của nó là phải nhắm tới và dựa trên những chủ trương chính sách của 2 nhà nước liên quan đến cộng đồng, được Đại hội đề cập trong Phương hướng, nhiệm vụ của Hội. Nền tảng trước hết là chủ trương chính sách hoà nhập của nhà nước Đức và EU dự kiến trong giai đoạn 2007 đến 2013 từ nguồn vốn EIF (Europäische Integrationsfond) thuộc tổng dự án “Giúp đỡ và điều phối làn sóng nhập cư“ (Solidarität und Steuerung der Migrationsströme - Amtsblatt der EuropäischenUNI0N 2007/435/EG). Riêng năm 2011, CHLB Đức duyệt chi cho 120 dự án (Projekte) với tổng kinh phí gần 25 triệu Euro, bình quân mỗi dự án chừng 200.000 Euro. Đó là cơ sở tài chính, để Hội lập các dự án hoà nhập phục vụ cho toàn cộng đồng, đặc biệt những dự án có ý nghĩa, như dự án xây dựng phim tài liệu “Lịch sử và quá trình hoà nhập của người Việt tại Đức“, tương tự như dự án dài hạn “Phim Truyền hình Người Việt ở nước ngoài“, hiện báo Sài gòn Tiếp thị cùng Đài truyền hình TP HCM kết hợp với Hội Việt kiều ở Pháp vừa thực hiện ở Pháp, và tháng trước đã sang Đức kết hợp với Thời báo Việt Đức làm công tác chuẩn bị.
 
Một nguồn tài chính rất lớn quan trọng hơn cả ngân sách hỗ trợ của nhà nước đó là sự đóng góp thiện nguyện của bà con cộng đồng và nhất là các doanh nghiệp. Theo ứơc tính của ngân hàng Đức, Deutschbank, hàng năm người Việt chuyển về nước chừng 30-35 triệu Euro, bình quân mỗi gia đình chừng 1000 Euro, thường qua bạn bè thân nhân mang về nước hoặc qua các dịch vụ chuyển tiền, trong số đó có tiền quyên góp ủng hộ trong nước. Với nguồn tiền thiện nguyện tập hợp từ cộng đồng đó, Hội có thể lập qũy hỗ trợ, mang danh nghĩa toàn cộng đồng, đủ sức giải quyết những vấn đề lớn về giáo dục hay giúp đỡ đối tượng khó khăn trong nước. Không thể giữ gìn được bản sắc văn hoá dân tộc, phong tập tập quán, nếu không có giao lưu cộng đồng, Hội có thể xây dựng qũy vì cộng đồng người Việt ở Đức, có chức năng tài trợ các hoạt động giao lưu, cắm trại hè cho con em định kỳ hàng năm, hoặc tổ chức các hoạt động cộng đồng toàn Liên bang, như hội diễn văn nghệ quần chúng, các giải thể thao, mời các đoàn văn nghệ trong nước sang giao lưu, lấy các hội điạ phương làm hạt nhân đăng cai tổ chức. Ở cấp Liên bang, Hội có thể thành lập Ban chuyên đề dạy tiếng Việt cho trẻ em, có nhiệm vụ, tổng hợp nhu cầu từ các hội đoàn, liên hệ với trong nước xin sách giáo khoa, làm việc với phiá Đức và Việt Nam tuyển giáo viên dạy tiếng Việt ở Đức.
 
Đối với trong nước, Hội có thể thành lập ban tư vấn chế độ chính sách pháp luật đóng góp cho đất nước. Quốc hội Việt Nam đang chủ trương cải cách chính trị và sửa đổi hiến pháp, trong khi Đức được coi là hình mẫu của một xã hội văn minh, không hiếm người Việt có kiến thức cả lý luận lẫn thực tế có thể tập hợp thành một tổ chức dưới sự bảo trợ của hội, hoạt động giúp đỡ đất nước. Trong đó có quyền lợi của người Việt ở nước ngoài cần được nhà nước Việt Nam bảo đảm, đặc biệt quyền quyền sở hữu, thừa kế, cư trú của họ khi về nước, hiện đang bức xúc không ít người Việt liên quan.
 
Lẽ dĩ nhiên mục tiêu phương hướng nhiệm vụ trên mới chỉ là kỳ vọng. Mỗi BCH 25 người không thể mang lại bất cứ điều gì lớn lao cho Hội, hay cho cả 125.000 người Việt toàn Liên bang, và càng không thể đóng góp giúp đỡ được gì đáng kể cho trong nước, nếu không huy động được đông đảo cộng đồng tham gia. Gần đây nhất, đã có địa phương đông tới vài ba nghìn người Việt, Hội được tài trợ dự án tư vấn hoà nhập, tới cả chục nghìn Euro. Nhưng khi cộng đồng được mời dự Hội nghị chuyên đề Hartz IV, có chuyên gia cả Đức và Việt tới tư vấn, chỉ vài chục người có mặt! Rốt cuộc, toàn cộng đồng sẽ định đoạt số phận của Hội, vì chính họ, chứ không phải ngược lại.
 
*Những vần thơ tại Đại hội. Tầm vóc Đại hội Thành lập Liên hiệp người Việt toàn Liên bang Đức đã tạo nền cảm hứng cho tác giả Thế Sáng xuất khẩu thành thơ tại Đại hội với bài NIỀM VUI SUM HỌP. “Thơ là tiếng lòng“, hy vọng đây là “tiếng lòng“ chung của cả cộng đồng!
 
NIỀM VUI SUM HỌP
Chúc mừng Đại hội toàn Liên bang
Berlin vui đón, trải nắng vàng
“Liên hiệp Người Việt“ niềm mong ước
Lịch sử cộng đồng, bước sang trang!
 
Biết rằng anh ở mãi bên Tây
Cùng chung chí hướng ta về đây
Cũng vì cộng đồng, bên nhau bước
Niềm vui sum họp mãi dâng đầy!
 
Anh biết em ở mãi đảo xa
Cùng chung nhịp vỗ, cùng lời ca
Con Rồng, cháu Lạc mình chung sức
Quê hương, Tổ quốc, ta một nhà!
 
Và kia bạn ở mãi phía Nam
Bạn kể tôi nghe việc sẽ làm
Quê hương thứ hai, bao trăn trở
Sức mạnh cộng đồng! Ôi Việt Nam!
 
 
Đêm nay mình lại xa nhau rồi!
Tay bạn nắm mãi bàn tay tôi
Thầm hẹn mùa này! “Thi đua“ nhé
Mắt vui trong mắt... những nụ cười!
 
Thế Sáng
 
 
TS Nguyễn Sỹ Phương (Theo Thời báo Việt Đức, số tháng 12/2011)

Nguồn tin: Nguoiviet.de
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết