Hội đồng hương Vĩnh Phú tại CHLB Đức

Lễ hội bơi chải Bạch Hạc - tinh thần thượng võ của dân tộc

Đăng lúc: Chủ nhật - 04/12/2011 22:04 - Người đăng bài viết: Nguyễn Ngọc Minh
Lễ hội bơi chải Bạch Hạc - tinh thần thượng võ của dân tộc
Tục bơi chải, đua chải ở Bạch Hạc (vùng đất ngã ba sông) đã có từ rất lâu đời, nó phản ánh lịch sử của việc sử dụng thuyền của Tổ tiên ta trong quá trình dựng nước và giữ nước đã có từ xa xưa. Cùng với sự hình thành của Nhà nước Văn Lang, ngoài chức năng là “Quốc đô” đầu tiên trong buổi sơ khai, Bạch Hạc còn là một căn cứ thuỷ quân lớn của nước ta. Lễ hội Bơi chải cung chính là phản ánh hình thức luyện thuỷ quân của cha ông ta.



Trước truyền thống “Hội chải” Bạch Hạc được tổ chức hàng năm vào ngày 19 -20/5 Âm lịch, nhưng sau này được chuyển tới ngày 9 – 10/3 Âm lịch để phù hợp với ngày Giỗ Tổ Hùng Vương và tránh vào mùa nước lũ. Lễ hội bơi chải Bạch Hạc cũng đã từng có thời gian bị gián đoạn từ năm 1946 do tình hình chiến sự, mãi cho đến năm 1994 mới được phục hồi lại cho đến nay.
Nói về Hội chải Bạch Hạc đã từng có câu:
“ Trống thúc, loa vang, sóng gió mênh mông
Thuyền chải lướt, mái chèo xé nước
Ngỡ quân sỹ bao triều vua thuở trước
Thuỷ Chiến trên sông, quân giặc kinh hoàng…”




Bạch Hạc là vùng đất Ngã Ba sông, đoạn giữa của sông Lô nhập vào sông Đà, nối dòng sông Cái (sông Hồng) hợp lưu với Sông Thao ở trên có bãi Kiều Mộc, phía dưới là bãi Vấn Cốc với những trảng cát dài nên rất thuận lợi cho việc dựng các vạn chài, lập công trường đóng những lâu thuyền (thuyền chiến loại lớn) các “Tiểu khinh thuyền” (thuyền chiến loại nhỏ cơ động nhanh) và luyện tập quân sỹ mà Bình Khôi công chúa Trưng Nhị cùng các tướng Tâm Phúc như Quách Gia, Đặng Thị Nội, Bát Nạn (42), Phụ Quốc Thái Sư Lý Thường Kiệt (1007), Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật (1285)…cũng đã sử dụng địa hình này đánh thắng giặc. Lễ hội bơi chải được tổ chức cũng chính là để ôn lại những sự kiện lịch sử nói trên.



Bạch Hạc có 6 giáp là: Giáp Đông, Giáp Đoài, Giáp Hạc, Giáp Chúc, Giáp Vã, Giáp Tiên. Cuộc thi bơi chải là cuộc thi tài của trai tráng 6 giáp. Tục bơi chải của Bạch Hạc ngày xưa được làm từ những cây gỗ trò đẽo liền không nối, mỗi chải có tới 24 khoang, mỗi khoang từ 1m - 1,2m với 48 tay chèo cùng một người cầm lái, một người gõ mõ hiệu. Chải nào cũng có đầu Rồng, đuôi Rồng, mỗi chải một màu sắc khác nhau: Giáp Đông –màu trắng; Giáp Đoài – xanh thẫm; Giáp Chúc – màu đỏ; Giáp Vã – màu Vàng; Giáp Tiên – da cam; Giáp Hạc – xanh lơ. Các đấu thủ của Giáp nào thì quần áo, khăn séo, thắt lưng, cờ hiệu, mái chèo, mõ, trống đều theo màu chải của Giáp ấy.



Hội bơi chải Bạch Hạc có xuất phát điểm từ bến đền Tam Giang bơi lên đầu làng phía Cầu rồi quay vòng lại qua cửa đền lễ chào Thành Hoàng cùng các Thượng đẳng Thần thờ tại đây, bơi tiếp về làng Chi Cát (nay là Tiên Cát) trình Đức Thánh Anh “Thạch Khanh” tại đền Chi Cát sau lại tiếp tục bơi nước rút về nơi xuất phát.



Lễ hội Bơi Chải Bạch Hạc đã trở thành một ngày hội vui khoẻ của dân làng Bạch Hạc. Thuyền chải lượt nhanh, tay chèo vung lên đều tăm tắp, dưới bến sông rộn lên tiếng reo hò cùng biển người khắp nơi hội tụ trên bờ với rừng cờ phấp phới tung bay thật tưng bừng, náo nhiệt vang động cả một khúc sông. Chính vì vậy, Lễ hội bơi chải Bạch Hạc thể hiện tinh thần thượng võ của dân tộc ta và nó trở thành môn thể thao không thể thiếu tại Lễ hội Đền Hùng.

Tuyết Minh

Nguồn tin: Sưu tầm
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết