Hội đồng hương Vĩnh Phú tại CHLB Đức

Ngọt bùi mùa ấu

Đăng lúc: Thứ sáu - 12/10/2012 16:06 - Người đăng bài viết: Nguyễn Đắc Nghiệp
Củ Ấu

Củ Ấu

Thu về mang theo cái hanh hao lúc chuyển mùa, biết bao đặc sản cây trái ở thôn dã cứ theo cái se lạnh mà chín mà thơm lừng lựng. Ở quê tôi, bước vào tháng tám âm lịch, người dân lại hối hả thu hoạch một đặc sản đồng quê chỉ nơi đây mới có. Đó là củ ấu nơi bùn đen đã bén rễ ở quê tôi tự thuở nào



Chẳng biết củ ấu có mặt ở quê tôi tự bao giờ, chúng tôi từng được nghe bà đọc câu ca dao ngày nào và trong trang sách văn học cũng có: “ Thân em như củ ấu gai/Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen”, nào ngờ củ ấu đen thui kia lại bén rễ trên đồng đất quê mình từ lâu rồi. Bà bảo, khi bà lớn lên đã thấy người dân quê mình trồng ấu ở ruộng bùn lầy và các ao chuôm quanh làng. Những năm đói, củ ấu là bạn cứu cánh cho dân mình.
                            
Vào độ tháng 3 âm lịch, khi tiết trời ấm áp, mẹ tôi và những người nông dân trong làng đồng loạt cấy ấu. Muốn cho ấu sinh trưởng và ra củ nhiều thì phải trồng đúng thời hạn như thế. Mẹ bảo chúng tôi, ấu là loại cây rất lành và dễ tính, dễ tính hơn cả lúa và khoai. Chỉ cần chọn những khoảnh ruộng lầy không cấy được lúa hay những thước ao đầu ngõ là có thể cấy ấu xuống rồi. Sau gần hai tháng ngâm mình trong bùn đen, ấu giống cựa mình, bén rễ và mọc thành cây trên mặt nước. Ấu không mọc quá sâu vào lòng bùn mà chỉ nổi bồng bềnh trên mặt ruộng mỗi khi nước đầy. Lá ấu mọc thành từng chùm mỏng mảnh và nhỏ hơn lá gan trâu. Khi ấu trưởng thành, hoa của nó mọc ra từ cuống, nhỏ tí xíu, trắng tinh một màu. Khi ấy, cả cánh đồng quê tôi, lác đác nhưng ruộng ấu màu xah thẫm điểm lẫn sắc trắng của cánh hoa.
 
Thú nhất là được xem thời kỳ ấu ra củ. Vì cấy ấu lửng lơ trên mặt nước nên mỗi buổi trưa ra đồng câu rô, chúng tôi lại có cơ hội xem ấu ra củ có nhiều không. Thường thì mỗi gốc ấu ra được 5 đến 7 củ, củ ấu nhỏ trông rất xinh xắn, màu hồng hồng, lúc nhúc như những chú lợn con bám vào gốc. Dần dần, củ ấu ăn dinh dưỡng của đất bùn, củ căng ra, vỏ đen dần và hình hài cũng rõ. Có năm, mưa lũ tràn về, nước lũ cuốn hết cả cánh đồng ấu quê tôi. Mẹ và người dân lại cặm cụi đi vớt ấu về và trồng lại trên thửa ruộng cũ.
 
Ngày thu hoạch ấu ở quê tôi cũng là lúc mùa thu về. Cái mát mẻ của tiết trời mùa thu như gọi mùa ấu quê tôi. Người dân tấp nập đi mò ấu. Khi ấy, củ ấu đã già và rụng xuống ngay gốc nên người dân phải ngồi trên thuyền nan, lướt nhẹ trên mặt bùn để mò ấu, cho vào rổ, vào tải. Củ ấu già, đen thui và có hai sừng hai bên cong lên. Cũng có giống ấu nếp không đen mấy và khum khum hình quả trám chứ không vênh lên hai sừng hai bên.
 
Mùa ấu về, quê tôi có thêm một dư vị ẩm thực từ bao đời nay. Đó là củ ấu luộc. Củ ấu được mò về, mẹ mang rửa sạch rồi cho vào nồi luộc chừng nửa tiếng là có thể ăn được. Vỏ ngoài của ấu đen thui vậy mà khi bóc ra, lõi bên trong ấu trắng ngần. Đưa ấu lên miệng thấy vừa thơm, vừa ngọt, vừa bùi. Bọn trẻ chúng tôi ngồi ăn ấu no thay cơm, mặt nhọ nhem vỏ ấu, nói chuyện râm ran và trong sâu thẳm tâm hồn còn nghe thấy cả vị nồng của bùn, vị lầm than của người nông dân quê tôi.
 
Chợ quê mùa ấu đông vui hẳn. Người ta xúm xít bên những thúng ấu còn tươi nguyên, người dân tấm tắc khen năm nay ấu được mùa và ăn bở, ngọt hơn mọi năm. Bên thúng ấu đã luộc sẵn, cô thôn nữ cánh tay trắng hồng, khuôn mặt đầy đặn ngồi đong những bát ấu gói vào lá rong bán cho khách. Người dân mua ấu luộc về cho con trẻ như một thức quà quê đơn sơ mà ngọt lành, người ta còn mua ấu để gửi quà cho nơi xa như một đặc sản chỉ nơi quê nhà mới có.
 
Ngày nay, củ ấu quê tôi vẫn mùa mùa bén rễ nơi đồng đất. Mỗi khi mùa về, cái hanh hao sắc thu vàng lại hòa trộn với cái ngọt bùi của mùa ấu làm nên dư vị quê hương. Trên ven quốc lộ, người dân quê tôi bày bán những thúng ấu lớn cho khách qua đường như để nói một câu mời chào tự bao giờ: “ Ai ơi nếm thử mà xem/ Nếm xong mới biết rằng em ngọt bùi”.
 
Nguyễn Thế Lượng
Trường THPT Hạ Hòa- Phú Thọ
ĐT 0972132685
 
 
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới